Kor mykje av deg sjølv gir du bort til andre?

«Du spør, og eg føler eg må svare det same ...»

Eg kjente det stakk i mageregionen, og tårene pressa på. Tenk at eg ikkje forstod det han sa. Og no visste alle som var i rommet at eg var mindre intelligent. Det var i alle fall slik eg kjente det. Eg var skjemd over at eg spurte. Eg ville forstå det på eit djupt nivå. Var det så vanskeleg å forstå?

Var dette ein forsvarsteknikk? Å skjule seg bak kor lite han visste, ved å gjere narr av meg som faktisk turte å spørje? Eg gremmest over å ha brukt fleire tusen kroner på å vere med på dette kurset, for så å bli behandla på denne måten. Eg kjente eg hadde lyst til å gje opp, berre stikke. Men skulle han verkeleg vinne?

Vinne kampen som han hadde starta.

Eg kjente at rommet fraus rundt meg, akkurat som ein kald bris som gjekk gjennom rommet. Følelsane pressa på, og eg flytta meg frå første rad. Gjekk heilt bak i salen, der eg kunne vere åleine med følelsane mine. Eg kjende meg til bry. Eg mista maska og tårene pressa på.

Og så kom alle spørsmåla. Var det nokon som hadde klaga på at eg spurte for mykje? Var det derfor eg vart møtt på denne måten?

Sjølvsagt var det slik, tenkte eg. Det er alltid slik at nokon må gå bak ryggen min, i staden for å vere tøff nok til å ta det med meg direkte.

Det som hadde vore min arena, ein trygg arena for meg å vere, var no blitt ein plass der eg ikkje lenger følte meg trygg. Eg skulle så gjerne ha hatt tillit til deg, men det blir vanskeleg.

For sjølv om hovudet prøver å overtale kroppen om at dette ikkje er så farleg, og at eg framleis kan stole på han, fortel kroppen ei heilt anna historie.

Og kanskje var det nettopp derfor dette råka meg så sterkt. Eg tenker tilbake på den gongen eg fekk beskjed om å berre gjere og ikkje føle. For eit mannråd. Og eit svært helsefarleg eit også.

Eg har nemleg jobba i over fire år for å få kontakt med følelsane mine igjen, etter å ha stengt heilt av. Eg har brukt lang tid på å lære meg å lytte til kroppen, kjenne etter og våge å stole på det eg faktisk føler.

Så skjer dette.

Plutseleg er det pause, og ein etter ein kom bort til meg og reiv meg ut av dei destruktive tankane. Det var ei lette. Endeleg fekk eg tankane over på noko anna, og eg slapp å stå åleine i alt som kverna inni meg.

Men sjølv om eg kjende ei lette, var eg framleis nedtrykt. Det som hadde skjedd, sat i kroppen. Eg hadde ikkje fått tilbake tryggleiken min. Eg var framleis prega av det som hadde skjedd.

Når eg byrja å finne tilbake til meg sjølv

Kjensla endra seg frå fortviling til kjærleik og klemmar. Eg kjente at eg nok ein gong kunne trekkje pusten ned i magen.

Dei rasjonelle tankane begynte å melde seg. Dette er jo ikkje noko å bry seg om ... Alvorleg talt, du må no tåle såpass.

Og det gjorde eg, heilt til neste kurs.

Eg måtte jo nesten gå. Eg hadde betalt for kurs, overnatting og hotell. Eg hadde klart å leggje den førre episoden bak meg, og prøvde å gå vidare. Men igjen fekk eg vaksenskjenn.

Denne gongen skjedde det under treningsøkta. Eg var sliten, og nokon skreik plutseleg ut i rommet. Eg kvapp der eg stod i min eigen verden og øvde på ein posisjon. Utan at eg hadde kontroll, brølte eg ut.

Eg var livredd og blei hysja på. Eg var så skremd over det eg sjølv hadde opplevd, og over lyden som kom ut av munnen min. Eg kjende skam over lyden eg hadde laga, og følte meg så utrygg av den skarpe lyden som kom bakfrå. Skamfull og redd fekk eg kjeft for det eg hadde gjort. For lyden eg laga.

Eg kjende på redselen og utryggleiken, alt på ein gong. Det var vanskeleg å kjenne på desse ubehagelege følelsane.

Og det var kanskje her eg byrja å forstå kor lett det er å miste seg sjølv når ein prøver å tilpasse seg andre. Eg hadde brukt så mykje energi på å forstå, forklare og forsvare meg. Eg prøvde å vere den som toler, den som ikkje lagar uro, den som ikkje tek for mykje plass. Men kva skjedde med meg oppi alt dette?

Når vi stadig møter reaksjonar frå andre som får oss til å kjenne oss dumme, vanskelege eller til bry, kan vi etter kvart byrje å tru på det sjølve. Vi byrjar å sensurere spørsmåla våre, halde tilbake meiningane våre og passe på korleis vi oppfører oss. Vi blir meir opptekne av å unngå reaksjonane til andre enn å vere tru mot oss sjølve.

Og sakte, men sikkert, kan vi byrje å gjere oss mindre.

Det er her vi kan miste krafta vår. Ikkje fordi andre menneske faktisk eig henne, men fordi vi byrjar å overlate retten til å definere oss til dei. Vi let andre sine reaksjonar bli eit spegelbilete av kven vi trur vi er.

Å oppdage kvar eg hadde plassert eigenverdien min

Eg kjente meg tynga. Eg mangla bekreftelse og tryggleik frå den viktigaste personen i mitt liv, nemleg meg sjølv.

Eg hadde lagt min eigenverdi i andre sine hender, i hendene på nokon som ikkje fortente den tilliten. Men gjerne ville ha den, kunne eg kjenne. Eg kunne ikkje heilt forstå kvifor, men eg fekk ei kjensle av kontroll. Ein velkjend hersketeknikk, der ein får andre til å følgje etter som ein flokk utan eigne meiningar.

Det var vel slik sektene blei oppretta?

Når eg ser tilbake, forstår eg kor mykje makt eg hadde gitt denne personen over mi eiga oppleving av meg sjølv. Eg hadde byrja å tvile på det eg visste, på det eg kjende og på retten min til å stille spørsmål. Eg brukte energi på å forstå reaksjonane hans, i staden for å lytte til mine eigne.

Og det er nettopp dette eg ønskjer å formidle: Du skal ikkje la deg kneble av andre sine reaksjonar. Du skal ikkje måtte gjere deg mindre, teie eller leggje bort eigne meiningar for at andre skal vere komfortable. Du skal heller ikkje bere andre sine frustrasjonar, sinne eller ubehagelege kjensler som om dei seier noko om din verdi.

Andre menneske har ansvar for korleis dei møter deg. Du har ansvar for å ta vare på deg sjølv og setje grenser for kva du vil akseptere.

Det betyr ikkje at vi aldri skal lytte til tilbakemeldingar eller sjå på vår eiga rolle i eit samspel. Vi har alle noko å lære. Men det er stor forskjell på å ta imot ei ærleg tilbakemelding og å bli møtt på ein måte som får deg til å tvile på din eigen verdi.

Heldigvis er ikkje denne personen betydningsfull i livet mitt lenger.

I dag kjenner eg at eg kan takke han for læringa, sjølv om eg ikkje treng å akseptere måten eg blei behandla på. Eg kan vere stolt over at eg hadde mot nok til å kjenne på alle desse følelsane. Eg rosar meg sjølv for at eg klarte å nøste opp i ubehaget, og ikkje la meg kue.

Eg forstod etter kvart at eg ikkje trong å vinne kampen hans. Eg trong heller ikkje å få han til å forstå meg eller gi meg den bekreftelsen eg sakna.

Eg måtte berre slutte å gi han makta til å definere meg.

Det finst alltid andre dører å gå inn for å oppnå det ein vil i livet. Heldigvis fekk eg den støtta eg trong for å halde fram på mi eiga reise.

Og kanskje er det nettopp dette eg ønskjer at du skal ta med deg:

Du kan ikkje alltid bestemme korleis andre menneske møter deg. Men du kan arbeide med å ikkje la deira reaksjonar bli sanninga om kven du er. Du treng ikkje gjere deg mindre for at andre skal få kjenne seg større.

Ikkje gi bort retten til å vere deg sjølv. Ikkje gi bort di eiga kraft.

Kvar går energien vår når vi held fast i noko?

Det var først seinare eg byrja å forstå noko som skulle endre måten eg såg på både tankane mine og relasjonane mine.

Gjennom astrologi og esoterisk filosofi kom eg over læra om devaene, mellom anna slik ho blir formidla av Alice Bailey. Her møtte eg ei forståing av at tankar ikkje berre er noko som oppstår i hovudet vårt, men at dei også kan betraktast som skapande energi.

Eit av prinsippa som gjorde særleg inntrykk på meg, var at det vi gir merksemd, gir vi næring. Det vi stadig vender tilbake til i tankane våre, kan få stadig større plass i vårt eige indre liv.

Eg byrja å sjå på historia mi med nye auge.

Kor mykje energi hadde eg eigentleg brukt på denne personen? Kor mange gonger hadde eg gått gjennom situasjonane i hovudet mitt? Kor mykje av mi eiga merksemd hadde eg gitt til noko som gjorde meg utrygg, lei meg og usikker på min eigen verdi?

Sjølv om personen ikkje lenger var til stades, kunne eg framleis la handlingane hans påverke meg. Eg gav situasjonen nytt liv kvar gong eg henta han fram igjen.

Det var ei viktig erkjenning: Eg kunne ikkje endre det som hadde skjedd, men eg kunne endre forholdet mitt til det som hadde skjedd.

Devaene og tankens skapande kraft – slik Alice Bailey forklarer det

Alice Bailey var ein esoterisk forfattar som skreiv mykje om energiar, menneskeleg utvikling, tankekraft og deva-riket. I hennar lære blir devaene forstått som skapande og byggjande krefter i naturen og universet.

Devaene er ikkje berre eit anna ord for tankar. I den esoteriske tradisjonen blir dei knytte til dei energiane og den subtile substansen som formar og byggjer former. Bailey skildrar mellom anna korleis tankeformer blir til gjennom samspel mellom menneskeleg tanke og dei byggjande kreftene i deva-riket.

For å forstå dette kan vi sjå på ein tanke som noko meir enn ei tilfeldig setning i hovudet.

Når du tenkjer på noko, gir du det merksemd. Når du stadig vender tilbake til den same tanken, held du han aktiv. Når du knyter sterke følelsar til tanken, kan han bli endå meir dominerande i medvitet ditt.

I Alice Baileys esoteriske forståing kan dette knytast til skapinga av tankeformer. Tankar får ei retning, og gjennom gjentaking og konsentrasjon blir dei haldne ved like.

Det er her eg synest læra har eit interessant møte med kvardagslivet vårt.

Tenk på korleis det er når du er oppteken av noko du gruar deg til. Du kan bruke dagar på å førestille deg alt som kan gå gale. Du byggjer opp situasjonen i tankane dine, lenge før han faktisk har skjedd.

Eller når du er irritert på eit menneske. Du går gjennom samtalen igjen og igjen, finn nye argument og tenkjer på kva du skulle ha sagt. Sjølv om du eigentleg ønskjer å sleppe taket, held du tanken levande.

Det du gir merksemd, gir du energi. Det du stadig gir energi til, kan få større plass i livet ditt.

Dette er eit esoterisk perspektiv på tankekraft. Vi kan også forstå delar av mekanismen psykologisk: Gjentekne tankar påverkar kva vi legg merke til, korleis vi tolkar situasjonar, kva følelsar som blir aktiverte og korleis vi handlar.

Spegelprinsippet – når andre menneske viser oss noko om oss sjølve

Ei anna forståing som har hjelpt meg mykje, er spegelprinsippet.

Spegelprinsippet handlar om å sjå på reaksjonane våre i møte med andre menneske som ei moglegheit til å forstå oss sjølve betre.

Det betyr ikkje at alt andre gjer, handlar om oss. Det betyr heller ikkje at vi skal ta ansvar for andre sine handlingar eller godta dårleg behandling.

Men det kan vere nyttig å stoppe opp og undersøkje kva som skjer i oss når nokon seier eller gjer noko som treff oss sterkt.

Kvifor blir eg så irritert på akkurat denne eigenskapen? Kvifor gjer denne kommentaren så vondt? Kvifor kjenner eg meg plutseleg liten, utilstrekkeleg eller redd?

Nokre gonger kan andre menneske spegle eigenskapar vi ikkje heilt har akseptert i oss sjølve. Andre gonger kan dei vekkje gamle sår, erfaringar eller mønster vi ber med oss.

Det kan også vere at reaksjonen fortel oss at ei grense er overskriden, eller at vi står i ein situasjon vi ikkje skal vere i.

Det viktige er å vere nysgjerrig på reaksjonen utan å dømme seg sjølv.

I staden for å bruke all energien på å analysere den andre personen, kan vi vende merksemda innover:

• Kva er det denne situasjonen vekkjer i meg?

• Kva er det eg eigentleg kjenner på?

• Er dette eit gammalt mønster eg kjenner att?

• Kva treng eg å forstå om meg sjølv?

• Treng eg å setje ei grense, eller er det noko eg kan sleppe taket i?

Slik kan spegelprinsippet bli eit verktøy for sjølvinnsikt og personleg utvikling.

Å ta tilbake si eiga kraft

For meg var dette ei stor endring i måten eg møtte eigne tankar på.

Eg byrja å forstå at eg ikkje trong å bruke all energien min på å finne ut kvifor andre menneske handla som dei gjorde. Eg trong ikkje å overtyde nokon om min eigen verdi. Og eg trong ikkje å halde fast i situasjonar som hadde gjort meg vondt, berre fordi eg framleis søkte ei forklaring eller ei form for rettferd.

Eg kunne anerkjenne at eg var såra. Eg kunne kjenne på sinnet, skuffelsen og utryggleiken. Eg kunne også velje å lære av det som hadde skjedd.

Men eg trong ikkje å halde fram med å gi det energi.

Det handlar ikkje om å undertrykkje følelsar eller tenkje positivt når ein eigentleg har det vondt. Tvert imot. Det handlar om å gi følelsane rom, lytte til det dei prøver å fortelje oss, og deretter velje kva vi ønskjer å gi merksemda vår vidare.

Når vi blir meir medvitne på eigne tankemønster, får vi også større moglegheit til å bryte dei.

Vi kan øve oss på å flytte merksemda frå det vi ikkje kan kontrollere, til det vi faktisk kan påverke: våre eigne val, grenser, tankar og handlingar.

Kva ønskjer du å gi energi til?

Vi har alle avgrensa med energi. Likevel kan vi bruke mykje av henne på menneske, situasjonar og tankar som ikkje gir oss noko godt tilbake.

Kanskje er noko av den viktigaste læringa å bli medviten på kvar vi plasserer denne energien.

Kven og kva får ta plass i tankane dine? Kva vender du stadig tilbake til? Og kva kunne skjedd dersom du i staden brukte noko av denne energien på det du ønskjer meir av i livet ditt?

Du kan ikkje alltid styre kva andre menneske seier eller gjer. Du kan ikkje endre fortida. Men du kan gradvis bli meir medviten på kva du vel å gi merksemd.

Neste gong du merkar at eit menneske eller ei hending tek mykje plass i tankane dine, kan du stoppe opp og spørje deg sjølv:

Er dette noko eg ønskjer å gi meir av mi eiga kraft til?

Kanskje handlar det å ta tilbake si eiga kraft nettopp om dette. Å slutte å gi bort merksemda si til det som tappar oss, og i staden vende energien tilbake til det som byggjer oss opp.

For det du gir merksemd, gir du næring. Og du har eit val når det gjeld kva du ønskjer skal vekse i livet ditt - sjølv om det ikkje er enkelt når følelsane er mange, er det verdt å føle på slik at dei ikkje lenger har makt over deg