«Du er så heldig - tenk å bu i Noreg»

«Du er så heldig, tenk å vere ein del av den velferdsstaten du bur i. Om du hadde budd i eit anna land – kva hadde skjedd med deg då?»

Spørsmålet har kverna i hovudet mitt. Samstundes har sinnet vakse. Sinne over at det var i teneste for AS Norge at eg hamna der eg er i dag: overbelasta, med ein skade som gjorde at eg ikkje kunne halde fram som før.

For ein skam, og for ei belastning, det var å vere sjukemeldt. Eg følte verda såg på meg med mistenksame auge. Det var ikkje berre skaden og smertene som var tunge å bere.

Den dagen eg landa med nakken og skuldra først i ein kroppsøvingstime, endra livet mitt seg. Eg var ikkje vane med å handtere smerte. Ingen hadde lært meg å stoppe opp – berre å brette opp ermane og gå vidare.

Ingen i AS Norge brydde seg om smertene mine. Innstillinga i legestanden var klar: operere nakken og medisinere meg, slik at eg kunne halde fram som lærar.

Betjent ingen snakkar om - medisiner fikse alt

Eg stod ovanfor eit val:
«Vil du operere nakken, kan vi gjere det. Men det er stor sannsynlegheit for at du mister stemma, og fantomsmerter kan vedvare.»

Eg drøfta det med dei heime. Alle var skjønt einige om at eg kunne vere både pest og plage innimellom, men eit liv i stillheit ville bli altfor stille.

Presset frå legar, fysioterapeut og manuellterapeut auka. Eg gjekk til alle, i håp om råd som kunne gjere smertene og kvardagen meir handterleg.

Til slutt ga eg etter og byrja på Neurontin – ein medisin mot epilepsi. Denne skulle «ordne meg», slik at eg ein gong kunne entre klasserommet igjen og undervise dei 19 elevane eg sakna så sårt.

Eg hugsar uttrykket til spesialisten på Haukeland då han sa:
«Du kan ta opp til sju pilar om dagen.»

Eg tok ein og ein. Så kom den merkelege lamminga i høgre side. F.eks. begynne å lese og mista kontroll over området som var skade.

Var det slik dei meinte eg skulle stå i klasserommet og ha ansvar for 19 små menneske?

Når kroppen ikke er trygg - fordi ingen lytter til den

Eg stolte ikkje på meg sjølv i denne tilstanden. Eg gjekk tilbake til legen og fekk utskrive smerteplaster – endå eit håp blei planta.

Eg hadde tidlegare jobba i barnehage i ti år. Etter kvart blei kvardagen for tung. Kvart år kom nye assistentar inn frå gata – ufaglærte, som skulle lære yrket frå grunnen av. Tida med barna blei mindre og mindre. Administrativ oppgåver og kontakt med instansar som PPT og BUP mot opp kvardagen.

Eg tok master i organisasjon og utdanningsleiing for å forstå: Var det mi oppgåve å lære opp alle desse assistentane, eller hadde styrar òg eit ansvar?

Eg var frustrert over kurs kommunane heldt, som aldri blei vidareført i organisasjonen. Planleggingsdagar som berre blei kryssa av i boka.

Fleire år seinare tok eg vidareutdanning som lærar i skulen – og oppdaga at det ikkje var betre der. Dei hadde ikkje forstått læring. Og viktigast av alt: dei forstod ikkje at menneske treng å bli sett, høyrt og rettleia frå sitt eige ståstad.

Kampen for tilpassing, eg trudde det var ein rettighet

Sorga over å ikkje klare å stå i klasserommet, og over mangelen på søvn, var tung. Eg kjempa for retten til tilpassing på arbeidsplassen og for medverknad i eigen situasjon.

Eg hadde pressa kroppen så hardt at nye plager oppstod. Eg var ærleg med arbeidsgivar, sjølv om lova ikkje kravde det. Innerst inne håpa eg at ærlegdom skulle føre til forståing.

Der tok eg feil.

Det eg hadde delt, blei brukt mot meg. Timane mine blei endra – både dager og tidspunkt. Når eg endeleg hadde blitt kjend med nokre elevar, sett dei og kjent meistring, fekk eg beskjed: «Vi treng deg ein annan stad.»

Har eg ikkje rett til tilpassing?

Eg kopla inn tillitsvald. Svaret var knusande: Dei kunne plassere meg der dei trengte meg, om dei ikkje hadde kapasitet til å tilpasse seg, falle tilpassningsplikta vekk. Eg stod der med arbeidsmijølov i armane, som var strøke vekk med eit pennestrøk, den gjeld ikkje om vi ikkje har kapasitet. Eg brukte veker på å snake på ordlyden; Arbeidsgivar skal, så langt det er mogleg , setje i verk nødvendige tiltak for at arbeidstakar med redusert arbeidsevne skal kunne halde fram i arbeid .

Lite var mulig, og det måtte vere eit behov på skulen, noko det ikkje var når vikar vart sett inn i mi stilling. Så  stod eg der, med tittelen lektor med opprykk og ein haug med kompetanse som var heilt uvesentleg, og sjeldan tatt opp til betraktning i denne prosessen – kompetansen var heilt uvesentleg. Eg kjende meg meir som ei brikke i eit puslespel enn som ein ressurs.

Når stemma di ikkje tel - livet ditt er omgjort til ei epikrise

Det eg trong mest i denne prosessen, var å kjenne meg verdifull. At nokon trong meg. At kompetansen min betydde noko.  Istadenfor blei det heile ein kamp. Eg hadde for lengst skjønt at eg var sensetiv og kunne lett spotte andre sin misunnelse og forakt for at eg ikkje var på jobb. Eg følte meg fanga, alt eg gjorde var plutseleg fellesskapet sin "business".

Eg kunne ikkje lenger legge ut på snapchat eller instagram at eg var i skogen, slik eg gjorde før. Å ta med hengekøya i skogen føltest som ein fobrytelse. Eg følte at fjella som eg var så glad i, ikkje gav meg den gleden den hadde gjort tidlegare. glede og avslapping blei til skam og smerter. Kva om nokon såg meg? Kva ville dei tru? At eg skulka jobb og levde på deira skattepenga?

Kjente klompen i halsen - var dette mitt nye liv?

Smertene som låg i kroppen og skammen over å ikkje kunne bidra førte til at hode verka, skaden som skulle legast blei verre. den satt seg i kroppen. Eg var i ein situasjon der eg måtte finne ut kven eg var om eg ikkje var lærar lenger.

Dette som skulle vere ei tid for å bli frisk, få støtte og hjelp blei i stedenfor ein evig lag kamp, ​​der eg kjempa for mitt edrulige liv uten ein haug med sterk smertestillande, og ikkje mist for å bli høyrt og tatt på alvor. Er det ikkje eronisk? Den einaste måten eg kunne bli frisk på i følgje helsevesenet var å trene på treningsstudeo, ete smeertestillande i utallige variantar- Når nye biverknadar av medesinane oppsto, blei dei behaldla med medisinar.

Vi vil sterkt anbefale deg å ta desse medisinane

Det einaste eg hadde trengt i denne prosessen var eit helsevesen så ikkje var så fragmantert. Tenk om nokon hadde lytta til det eg hadde å seie? Eg følte ikkje lenger at eg var hovudpersonene i mitt eige liv. Råd som eg fekk frå ulike estansar i helsevesenet skulle føljast opp frå mi sidet var meir en ein fulltidsjobb.

Eg var i møte med nye spesialister, og dei hadde ein ting til felles; ingen av dei hadde lov å snakke ilag, eller hadde informasjon om min situasjon. Bortsett frå spesialhelsetjenesta på sjukehuset som besto av psykometorisk fyseoterapaut og sosionom. Men kva hjalp vel det når deira ord var vert null for fastlegen. Om det skulle gjelde kunne ikkje råda eg hadde fått komme frå denne kanten, dei måtte vere frå ein lege eller ein Psykolog. Eg spurte dei på sjukehuset og dei sa at ergoterapauten var deiast svar på psykolog, og tru meg ho hjap meg mykje. Eg forstod endeleg at min energi med all den smerten eg hadde var begrensa ,ho forklarte at eg ville bli sengeliggande om eg haldt fram med å pushe grensene mine. 

Eg var i sjokk, korleis skulle eg formiddle dette vidare?

Henna epikrise og var null verd for fastlegen, på hans pappir måtte det stå at denne konklusjonen kom frå ein psykolog eller lege. Slik holdt det fram, eg formiddler det spesialister og leger informerer meg omtil både fastlege, nav og arbeidsgiver. Puttseleg innser eg etter eit års tid at det eg forteller er kun min opplevelse, og ingenting dei tek hensyn til eller brukar til noko matnyttig for å gjere min situasjon betre, og hjelpe meg frammover.

Legen har sin sannhet, kor mangen ganger må eg grine og bryte sammen for at ein skal forstå at dette er alvor. Det han forheld seg til er epekrisene frå andre spesialister.

Arbeissgiver og nav lytter til fastlegen - mi stemme er ikkje viktig

Arbeidsgiver sin sannhet får dei frå fastlegen sin utalelser angåande min helsetilstand, Og NAV vil også ha møte med meg og lege, men når vi kjem på møte har Nav ingenting å sei eller tilføre - dei har jo tauhetsplikt. Så nok ein gang blir eg oppfordra til å fortelle kor grusomt eg har det, uten at vi kjem nokon veg.

Søvnen uteblei - kroppen gjorde seg klar til neste kamp

I etterkant kan eg kansje le av det, men kroppen gjekk i alarmberedskap framfor kvart møte. Som om den gjorde seg klar til kamp. Det gjekk på bekostning av søvn, heile kroppen var i kamp, Følelsen av å ikkje ha kontroll over eige liv, gjorde at kroppen til stadighet følte seg utrygg.

Heldigvis hadde eg før ulykka begynt å studere både astrologi og reikihealing, dette blei min lille tilflykt frå kvardagen. Det å finne noko eg likte, som var spennade var super viktig for meg. Endeleg ein arena der eg var god, og hadde mykje kunnskap som andre også syntes var spennande.

Eg ser du står på Instagram å vifta med hendene - du er ganske aktiv

Eg var forbredt på kritikk, og det å følje energien og løyse opp blokkeringar for meg sjølv og andre er ikkje det samme som å bære nitten skulebøker. Sorgen etter å ikkje kunne fungere som før kunne eg ikkje leve med. Eg måtte erstatte den med noko posetivt, så eg klarte å stå i presset og så smerten blei lettare å bære. Eg forstod at eg hadde gjort alt som stod i boka for å undertrykke meg sjølv, og få eit nervesystem som var i alarmneredskap. Eg blei utreda for ME, men heldigvis var det "berre" utmattelse. 

Ei ny reise starta der eg forstod at eg kunne vere lærar på ein anna måte. Eg elska å undevise, og hadde lærardiplom i reiki. Kva om eg kunne jobbe med det eg elska? Kva ville du jobba med og fylt dagen dinmed om du virkeleg skulle glede deg til å stå opp neste morgon?

Reisa mi slutta der den begynte, da eg innsåg at det handla om å finne hjertestemma, og tørre å vere trygg å lytte til seg sjølv framfor å gje alle andre makt over ditt liv. 

Eg innsåg at vi alle har eit energibudsjett, korleis vel du å disponere din energi?

Vi har alle brukt for å vere heile og lytte til alt livet har å by på, og virkeleg lytte og marinere oss i følelsane de gjer, enten dei er gode eller dårlege.

Det å stenge av for følelsane er ikkje løysinga, det ligg så mykje visdom der.

 Annette v/ hjertestemma.no